Araba Kullanmaya Dair Tipler

Avustralya’da bazı şeyler ciddi pahalı olsa da (emlak gibi), bazı şeyler de sizi dumura uğratacak kadar ucuz. Bunlardan biri de araba. İkinci el bir arabayı Türkiye’ye kıyasla çok ucuza satın alabilirsiniz. Yakıt ise TR ile kıyaslandığında bedava. Şu an TR’de benzinin litresi 5.40 TL iken burada yaklaşık 3.80 TL. Ayrıca mesafelerin de uzak olması gibi faktörleri göz önüne aldığınızda burada ivedilikle arabalanmak akıllıca bir fikir.

Burada bir parantez açıp hemen araba almayı düşünmeyenler için alternatif bir seçenekten bahsedeyim. Benim çok hoşuma giden bir iş modeli olan GoGet denilen kiralık arabalar var. Bunların diğer kiralık araçlardan farkı, şehirde belli noktalarda park etmiş olarak bekliyorlar, siz internetten istediğiniz yerdeki ve modeldeki aracı rezerve ediyorsunuz, gidip aracı goget kartınızla kendiniz açıp, kullanıp yine aynı yere park ediyorsunuz. Bunun karşılığı olarak yıllık üyelik bedeli yanında saatlik kiralama ücreti ve km başına ödemeniz gereken bir rakam var. Çeşit çeşit araç ve farklı kullanım sıklıkları için değişik üyelik seçenekleri var. İlgilenenler için https://www.goget.com.au/.

goget

Bunun dışında Uber Avustralya’da yasal. Araba almayı düşünmeyenler için bu da kullanılabilir.

Farklı konulara atlıyorum ama aklıma geldikçe atlamadan yazayım. Araba ve yakıt ucuz ama park yeri bazı yerlerde, özellikle şehir merkezinde pahalı olabiliyor. Benim sıkça kullandığım bir site var : http://au.parkopedia.com/. Gideceğiniz bölgeyi ve saat aralığını girdiğinizde yakınlardaki park yerlerini ve fiyatlarını çıkartarak haritada gösteriyor. Oldukça kullanışlı. Hatta park biletinizi online olarak aldığınızda indirimli de olabiliyor.

Konumuza dönecek olursak, biz geldikten birkaç gün sonra bir araba aldık. Araba alırken dikkat edilecek bazı hususlar var. Bizdeki sahibinden.com gibi burada da gumtree.com.au üzerinden birçok ikinci el araba ilanı bulmanız mümkün. Ancak buradaki arkadaşlarımız bu ikinci el araba olayında çok fazla dolandırıcılık döndüğünü, tanıdıklarının başına gelen envai olaylarla anlatınca biraz gözümüz korktu açıkçası. Bu tür bir dolandırıcılığa uğramamak için yapılabilecek şeylerden biri aracı galeriden almak. İlanlarda “dealer used” olarak belirtilen araçlar galeriden satılık oluyor. Galeriden almanın esprisi şu; galeri sattığı araç için belirli bir süre garanti vermek zorunda. Dolayısıyla aldığınız araba iki gün sonra bozulmuyor. Ayrıca çalıntı çıkma gibi riskler de olmuyor. Ancak sahibinden almaya göre daha pahalıya geliyor tabi. İkinci bir seçenek ise aracı sizi kazıklamayacak tanıdık birinden almak. Biz buradaki arkadaşlarımızın bir arkadaşından almıştık aracı (ki bu vesileyle biz de arkadaş olduk). Bunun dışında bindiğim bir taksinin şoförü bana pickle auction (http://www.pickles.com.au/) denilen açık artırmadan almamı salık vermişti. Bu seçenek de araştırılabilir.

Peki bir şekilde alacağımız arabayı bulduk, alım satım işlemleri ve masrafları nasıl oluyor? Öncelikle alım satım için öyle notere gitmek falan yok. Satıcı “Notice of Disposal” denilen tek yapraklık bir belgeyi dolduruyor, iki taraf da belgeyi imzalıyor, satıcı parasını, alıcı anahtarları alıyor ve satıcının işi burada bitiyor. Alıcının 14 gün içerisinde (NSW’de böyle, başka eyaletleri bilmiyorum) aracın registration denilen ruhsatını üzerine alması gerekiyor. Bunu da Service NSW denilen trafik işlemlerinin yapıldığı dairelere giderek yapıyorsunuz. Satış fiyatı üzerinden %3 kadar bir vergi (stamp duty) ve 32$ transfer fee ödüyorsunuz. Satışın üzerinden 14 günden daha fazla geçtiyse bu rakam 147$ oluyor. Bu işlemler sonunda aracın ruhsatı size geçiyor. Yeri gelmişken araçların yılda bir motorlu taşıtlar vergisi (Rego) ve zorunlu trafik sigortası (CTP – Compulsory Third Party) yenilenmek zorunda. Şimdilik bunları yaptırmadığım için detaylı bilgi veremeyeceğim.

Arabayı bulduk aldık, sıra geldi kullanmaya. Avustralya’da trafik bizim tersimize soldan aktığı için ilk birkaç gün biraz zorluk çekebilirsiniz. Merak etmeyin alışıyor insan. Temel olarak dikkat edilmesi gereken iki şey var. TR’de kullanırken biz kendimizi yolun soluna göre hizalamaya alıştığımız için yine öyle yapıyoruz. Ama böyle yapınca solda kaldırıma ve park etmiş araçlara tehlikeli olacak şekilde fazla yaklaşıyoruz farkında olmadan. İlk günler anne koala elleri kafasında “aman şimdi kaldırıma çıkıyoruz” korkusuyla epey stres yaşadı 🙂 Sonraları onun da uyarılarıyla kendimi sağ tarafa göre hizalamaya başlayınca sorun kalmadı. İkinci problem ise biz TR’de kavşaklarda sağa dönüşleri içerden, sola dönüşleri de açıktan yapmaya alıştığımız için yılların alışkanlığı ile beyin burada da öyle yapmak istiyor. Aman diyeyim, sola dönerken içerden, sağa dönerken açıktan. Bunu sürekli tekrar edin içinizden. Yoksa ters yöne girmiş olursunuz. Zaten trafikte bunu yapma potansiyeli olan yabancı çok olduğundan olsa gerek, ana arterlere çıkan dönüşlerde ters yönde gidenleri uyarmak için kocaman kırmızı “WRONG WAY. GO BACK”  uyarıları var. Bu farklılıklara alışmanın yegane yolu ise gözümüzü karartıp trafiğe çıkmak. Korkunun ecele faydası yok 🙂

wrongway

Ayrıca medeni ülkede araba kullanmanın gerekleri olarak yaya kaldırımında mutlaka yayalara yol verme, hız sınırlarına kesinlikle uyma, sinyal veren araçlara yol verme gibi şeyleri zaten yapıyoruz 🙂

Bir de resmi tatillerde “Double Demerit” denilen bir uygulama var. Yani trafik cezaları ikiye katlanıyor. Bu da aklınızda bulunsun.

Arabayı aldık, Avusturalya’da kullanmaya da alıştık, peki her şey bitti mi? Yok bitmedi. Çünkü caanım TR ehliyetimiz burada tanınmıyor. Geçici bir vizeyle ikamet ediyorsanız uzunca bir süre TR ehliyetini kullanabiliyorsunuz (ne kadar uzun tam bilmiyorum). Ancak kalıcı oturum izniniz varsa TR ehliyetiniz 3 ay sonra geçersiz oluyor. Yani geldikten sonra 3 ay içerisinde AU ehliyetinizi almanız lazım. Lazım ama çok da kolay değil. Onun ipuçları da az sonra 🙂

Avustralya ehliyetini almak için iki aşamalı bir sınavdan geçmek gerekiyor. Birincisi “Driver Knowledge Test” (DKT) denilen yazılı sınav. Bu sınav bilgisayar başında girilen çoktan seçmeli bir sınav. Internetten rezervasyon yapıp 44$ ödüyorsunuz ve teste giriyorsunuz. 45 soru var, ilk 15 genel bilgi, sonraki 30 trafik kuralları ile ilgili. İlk 15 soruda en fazla 3, sonraki 30’da en fazla 1 yanlış yapma hakkınız var. İşin güzel tarafı yaklaşık 600 soruluk bir soru bankası var ve sınavdaki soruların tamamı bu havuzdan çıkıyor. Yani eğer araba ehliyeti için sınava giriyorsanız bu linkteki dökümanı http://www.rms.nsw.gov.au/documents/roads/licence/driver-knowledge-test-questions-car.pdf çalışın, aynı sorular çıkacak. Bu dökümandaki soruları birkaç kere okuduktan sonra yazılı sınavı geçememeniz çok zor. Bir de bu linkte http://myrta.com/odkt/servlet/ODktDemoServlet?actionname=startdemo deneme sınavları yapabilirsiniz ki gireceğiniz sınavdaki bilgisayar arayüzü ve şekli de bununla birebir aynı.

Yazılı sınava girdik ve geçtik. Yok önce kalırsak ne olduğunu söyleyeyim. Kalırsak 3 ay geçerli olan TR ehliyetimiz anında geçersiz oluyor. Yani sınava bir daha girip geçene kadar araba kullanamazsınız. Ama bu seçenek çok olası değil açıkçası. Biraz çalıştıktan sonra kalmanız çok zor. Aslında geçersek de TR ehliyetimiz artık geçerliliğini yitiriyor ancak artık bir Learner AU ehliyetimiz oluyor. Bu learner AU ehliyetiyle araba kullanmaya devam edebiliyoruz ammmaaa, kullanırken yanımızda tam yetkili ehliyeti olan birisi bulunması şartıyla. Arabanın önüne ve arkasına kocaman L harfi olan plakalardan koyuyorsunuz. Trafikte herkes size acemi sürücü muamelesi yapıyor, fena da olmuyor aslında 🙂learner_driver

Learner ehliyetimizi aldıktan sonra asıl dananın kuyruğunun koptuğu yere, yani driving teste girmeye hak kazanıyoruz. Ama bu konu başlı başına ayrı bir yazıyı hakediyor…

 

Araba Kullanmaya Dair Tipler” üzerine 2 yorum

  1. Oliver dedi ki:

    Merhabalar, ikinci el araç konusunda özellikle satış sonrası servis ile ilgili olarak güvenilir adres kimdir/neresidir bilgi paylaşabilirseniz çok sevinirim 🙂

    Beğen

    • Baba Koala dedi ki:

      Merhaba Oliver. Ben henüz periyodik bakım için servise götürmedim aracımı. Benden önceki sahibi sağolsun (arkadaşımdır) detaylı bir bakım yaptırmış. Kmart Tyre gibi zincir servisler de var kucuk aile servisleri de. Yalnız bir uyarıda bulunayım. Benim arabada klima bozulmustu. Goturdugum ilk servis kompresorun degismesi lazım, 1200 AUD dedi. Yaptırmayıp baska bir servise goturdum ve sadece gaz ekleyerek problem cozuldu. Yani burada da oldukca fazla uckagıtcı var ve her soylenene inanmamanızı tavsiye ederim.

      Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s